100 lat temu urodził się płk prof. dr hab. Gerwazy Świderski. Poznajcie jego barwne losy! [ZDJĘCIA]

Łukasz Cichy
Łukasz Cichy
Płk prof. dr hab. Gerwazy Świderski (1920-2018) arch. dr Krystyny Świderskiej
Dokładnie 26 maja 2020 r. minie 100 lat od urodzin płk. prof. dr. hab. Gerwazego Świderskiego (1920-2018), który pochodził z Kobylina. Był uczestnikiem II wojny światowej i organizatorem lazaretu polowego w ostatnich okupacji. Miał wielkie zasługi w dziedzinie medycyny. W całej karierze wypromował 13 profesorów, 19 doktorów i 3500 specjalistów spondyliatrii, którą wyłonił jako gałąź medycyny.

Gerwazy Świderski urodził się 26 maja 1920 r. w Kobylinie. Gerwazy Świderski był synem Stanisława Świderskiego (1888-1960) i Anny z d. Orlickiej (1895-1985). Jego ojciec był uczestnikiem I wojny światowej w szeregach armii niemieckiej i Powstania Wielkopolskiego, a w okresie międzywojennym nadal prowadził swój sklep. W kampanii wrześniowej zginął brat Gerwazego Świderskiego - plut. pchor. Stefan Świderski (1916-1939), dowódca plutonu ckm w 3 batalionie 60 Pułku Piechoty Wielkopolskiej. Jego drugi brat, Zenon Świderski (1923-2017) działał w konspiracji podczas II wojny światowej.

Młodość i harcerstwo

W latach 1926-1930 Gerwazy Świderski uczęszczał do Szkoły Powszechnej w Kobylinie. Od 1930 r. uczył się w Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Jarocinie. Już 1 września 1929 r. razem z bratem został przyjęty do Drużyny Harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki w Jarocinie przy tamtejszym gimnazjum. Stefan Świderski został druhem, a Gerwazy Świderski - „wilczkiem”. W 1931 r. razem z bratem Stefanem przenieśli się do Gimnazjum im. Hugona Kołłątaja w Krotoszynie. Rozpoczęli również działalność w nowo powstałej drużynie harcerskiej, którą w 1932 r. zorganizował nauczyciel Klasiński. Edukację w Gimnazjum im. Hugona Kołłątaja ukończył w 1938 r., a uwieńczył ją egzaminem dojrzałości. W latach 1935-1937 odbywał służbę w oddziałach Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego w 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej w Krotoszynie. Dodatkowe wyszkolenie uzyskał w Centralnym Ośrodku Przysposobienia Wojskowego w Rozewiu w 1936 r. W 1937 r. wziął udział w Junackim Hufcu Pracy, gdzie uczestniczył w sypaniu wałów przeciwpożarowych w Górze pod Dąbia nad Nerem. Po zakończeniu szkoły rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim na Uniwersytecie Poznańskim. W ramach studiów medycyny odbył roczną praktykę w kompanii sanitarnej 55 Poznańskiego Pułku Piechoty w Poznaniu. W czerwcu 1939 r. szkolił się chirurgii polowej w IV Szpitalu Garnizonowym w Poznaniu.

NASI POWSTAŃCY: Stanisław Świderski z Kobylina [ZDJĘCIA]

Kampania wrześniowa

Już 30 sierpnia 1939 r. współorganizował on Straż Obywatelską w Kobylinie. Służył w niej do 4 września 1939 r. W tym okresie Armia „Poznań” rozpoczęła odwrót na wschód, dlatego Gerwazy Świderski wstąpił w Koninie ochotniczo do 769 Kolumny Transportu Taborowego, która już 6 września przejęła zadania kompanii sanitarnej. 769 Kolumna Transportu Taborowego dowodzona była przez porucznika Mieczysława Maciejewskiego i liczyła 24 wozy, które były ciągnięte przez kilka koni. Do 13 września 1939 r. jednostka działała jako wysunięty punkt opatrunkowy i kolumna transportu rannych, a od 14 września 1939 r. pełniła już funkcję frontowego lazaretu wojennego. 7 września 1939 r. Gerwazy Świderski uratował rannego żołnierza, którego później opatrzył. 8 września 1939 r. wyszedł rozkaz nominacyjny awansowania go do stopnia podporucznika. 25 września generał dywizji Juliusz Rómmel mianował Gerwazego Świderskiego na stopień podporucznika i odznaczył go Krzyżem Walecznych za wyczyny na trasie Łęczyca-Modlin-Warszawa. 26 września 1939 r. Gerwazy Świderski przekazał rannych z kompanii sanitarnej dowódcy 532 Kompanii Sanitarnej VIII Armii Wehrmachtu i został wcielony do Bataliony Asystencyjnego Obrony Warszawy. Po zakończeniu kampanii wrześniowej wrócił do Kobylina.

Zmarł pochodzący z Kobylina płk WP prof. dr hab. n. med. Ger...

Okupacja niemiecka

Po powrocie do domu dowiedział się o śmierci brata Stefana. 13 października 1939 r. dokonał ekshumacji jego i kolegi i pochował ich w Kobylinie. 17 października 1939 r. rozpoczął pracę u jednego z najlepszych chirurgów w okolicy kapitana doktora Jana Luttelmanna i był świadkiem pierwszych niemieckich aresztowań. Pracował w Szpitalu w Marysinie pod Gostyniem. W 1941 r. zrezygnował z pracy szpitalnej, aby leczyć w Starym Kobylinie swojego ojca, który był więziony w Rawiczu, jako był powstaniec. Gerwazy Świderski pracował wówczas jako pracownik biurowy. W 1943 r. rozpoczął pracę w Szpitalu w Krotoszynie pod opieką dr. Staegera. W czasie przejścia frontu w 1945 r. Gerwazy Świderski zorganizował Powstańczy Lazaret w Krotoszynie, a w czasie potyczki pancernej pod Kobylinem zoperował w ciągu 10 dni 294 rannych. Łącznie w szpitalu opiekowano się 3687 rannymi.

Okres powojenny

W latach 1945-1949 pracował na Uniwersytecie Poznańskiej ucząc anatomii prawidłowej dla studentów stomatologii, a w latach 1947-1949 był asystentem prof. Stefana Różyckiego na Wydziale Stomatologicznym Uniwersytetu Poznańskiego i pracował jednocześnie w Klinice Chirurgii Uniwersytetu Poznańskiego u prof. Romana Drewsa. W 1946 r. odbył dwumiesięczny staż w Klinice Chirurgii w Kopenhadze w Bispaebjager - Hospital u prof. Abrachamensa. W 1949 r. został powołany do służby wojskowej, a od 1951 r. rozpoczął specjalizację w Klinice ortopedycznej u prof. Wiktora Degi. Do 1973 r. pełnił funkcję asystenta, adiunkta i docenta. W 1951 r. wyłonił nowąż gałąź medycyny - spondylologię, czyli naukę o kręgosłupie i hiperponologii, czyli nauki o przeciążeniu. Przez kolejne lata piął się po kolejnych szczeblach kariery naukowej. W 1953 r. został doktorem, w 1960 r. otrzymał habilitację, a w 1985 r. otrzymał nominację profesorską. W latach 1951-1973 pracował w Klinice Ortopedii w Poznaniu, której został później zastępcą dyrektora. Ze Szpitala Wojskowego został zwolniony w 1956 r. w stopniu kapitana-chirurga. W latach 1955-1973 był opiekunem Koła Studentów. W latach 1958-1973 wykładał dodatkowo w Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego w Poznaniu. W latach 1973-1990 był kierownikiem Kliniki Ortopedii we Wrocławiu. W tym samym czasie był również Krajowym Konsultantem Chirurgii Kręgosłupa w Ministerstwie Górnictwa (do 2001 r.) oraz Konsultantem Wojewódzkim na Dolnym Śląsku. W dziedzinie medycyny opublikował 400 publikacji naukowych, w tym 13 książek. W latach 1980-1981 w mieszkaniu Gerwazego Świderskiego działała redakcja czasopisma młodzieżowego "Co słychać". Wydawali go walczący studenci Akademii Medycznej we Wrocławiu, a profesor pisał pod pseudonimem "Orkan". 15 grudnia 1980 r. został aresztowany wprost ze szpitala (mimo ciężkiej choroby), a 1 kwietnia 1981 r. na pewien czas pozbawiony pracy w klinice. Dopiero 25 marca 1985 r. został zrehabilitowany wyrokiem sądowym (nr 134/90) Społecznej Komisji Pojednawczej Rzeczypospolitej Polskiej.Nie otrzymał on żadnego odszkodowania.

Ostatnia droga Zenona Świderskiego [ZDJĘCIA I FILM]

Nauka o kręgosłupie

W 1963 r. zainicjował powstanie Problemowej Poradni Chorób Kręgosłupa. Wygłaszał wykłady z zakresu diagnostyki i chirurgii kręgosłupa w Moskwie, Leningradzie, czy Kijowie. W 1975 r. zainicjował powstanie Światowej Federacji Chirurgów Kręgosłupa i został wybrany na jej prezydenta (do 2009 r.). W swojej historii naukowej wypromował i sprawował opiekę nad 21 profesorami, 32 doktorami, 57 magistrami i 3500 specjalistami spondyliatrii i rehabilitantami. Został również rektorem Międzynarodowej Akademii Chirurgów Kręgosługa (1981), dziekanem Fakultetu Partnerstwa Narodów UNESCO (1989), przewodniczącym Krajowego Komitetu Chirurgów Kręgosłupa PTL i Komitetu Badań Naukowych PTL (1951), a także dyrektorem Instytutów Regionalnych Kultury i Nauki w Wielkopolsce (1960) i na Śląsku (1973).

Odznaczenia

Był odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1977), Krzyżem Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych (1939), Złotym Krzyżem Zasługi, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem za Warszawę (1947), Medalem Zwycięstwa i Wolności (1947), Odznaką Grunwaldzką (1947), Medalem X-lecia Polski Ludowej (1947), Medalem za Wojnę Obronną, Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”, Srebrnym Medal „Za zasługi dla obronności kraju”, Orderem ze Wstęgą Cesarza Karola IV w Pradze (1978), Medalem Władysława Biegańskiego (1997), Medalem św. Jana Chrzciciela (1998), Światowym Berłem Medycyny i Kultury Fizycznej, Złotym Laurem z Diamentami RP (2001), Złotym Laurem Umiejętności i Kompetencji, Odznaką Weterana Walk o niepodległość (1995), czy Honorową Odznaką Junaka Pracy (1937).

Rodzina

W 1954 r. poślubił Krystynę Soldenhoff (ur. 1931 r.), córkę mjr. Kazimierza Soldenhoffa (1892-1938, uczestnika I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej) oraz Haliny Zdrojewskiej (1903-1975). Z kolei bratem Kazimierza był ppor. Maksymilian Soldenhoff (1890-1940), uczestnik Powstania Wielkopolskiego i wojny polsko-ukraińskiej. Obaj byli kawalerami Krzyży Virtuti Militari. Gerwazy Świderski miał dwójkę dzieci: Marię (ur. 1957 r.) - lekarza medycyny pediatrii i pracownika naukowego z zakresu endokrynologii oraz syna Pawła (ur. 1960 r.) - magistra inżyniera rolnictwa. Dr Krystyna Świderska z d. Soldenhoff była wykładowcą przedmiotów medycznych w Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Wypromowała 35 prac magisterskich i jest sekretarzem Międzynarodowej Akademii Chirurgów Kręgosłupa Genewa-Wrocław.

Płk prof. dr hab. n. med. Gerwazy Świderski zmarł 20 września 2018 r. we Wrocławiu i spoczął 2 października 2018 r. w Poznaniu.

E-hulajnogi- nowe przepisy, koniec samowolki?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3