Nasi Powstańcy: Antoni Nieborak

Łukasz Cichy
Odznaka 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej (ilustracja)
Odznaka 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej (ilustracja) Arch. Łukasza Cichego
W tym numerze prezentujemy pierwszego dowódcę 56 Pułku Strzelców Wielkopolskich Antoniego Nieboraka.

Antoni Nieborak urodził się 11 stycznia 1882 r. Brał udział w I wojnie światowej w Armii Cesarstwa Niemieckiego.
16 marca 1919 r. gdy powstał 2 Pułk Strzelców Wielkopolskich, na czele niego stanął ppor Antoni Nieborak. Pułk podzielony był na trzy bataliony. I Batalionem dowodził ppor Stanisław Fryder, II Batalionem ppor Bolesław Thomas, a III Batalionem ppor Stanisław Siuda. Pułk liczył 15 oficerów, 216 podoficerów i 2440 szeregowców.
17 marca utworzono szkołę podoficerską, a 24 marca orkiestrę pułkową. Pułk powstał po zawieszeniu broni, a 11 kwietnia został zluzowany przez 7 Pułk Strzelców Wielkopolskich. 1 maja 1919 r. dowódcą został kpt Zygmunt
Łęgowski. 16 maja Nieborak został dowódcą batalionu zapasowego tegoż pułku. Dekretem Naczelnej Rady Ludowej z dnia 5 maja 1919 r. ppor Antoni Nieborak został mianowany porucznikiem ze starszeństwem 1 października 1918 r., a jego działalność na froncie powstania zaczęto liczyć od 1 stycznia 1919 r. 4 października został skierowany do 1 Pułku Obrony Krajowej w Pniewach. – Por. Nieboraka naznaczam czasowo dowódcą
pułku obrony krajowej – mówił rozkaz dowódcy powstania gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego. Więcej o nim dostarcza nam Paweł Antoni Bożejko w swojej monografii o pułku. –Miejscem postoju sztabu pułku było miasto
Pniewy. Na dowódcę wyznaczyło dowództwo główne w Poznaniu porucznika Antoniego Nieboraka z 2-go pułku strzelców wielkopolskich, który przystąpił natychmiast do reorganizacji pułku – pisał Bożejko (pisownia
oryginalna). IV Batalion zamienił na I Batalion, każdemu batalionowi przydzielił kompanię Ciężkich Karabinów Maszynowych, wyrównano w batalionach stan osobowy, stan koni, taborów i uzbrojenia. Były plutony łączności i saperów oraz orkiestra. 1 stycznia 1920 r. zreorganizowany pułk został Rozkazem Dowództwa Grupy Zachodniej
Frontu Wielkopolskiego nr 86 przemianowany na 2 Pułk Rezerwowy. Natomiast rozkazem Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 111 z 26 stycznia 1920 r. przemianowano pułk na 159 Pułk Piechoty Wielkopolskiej. Pułk 29 stycznia obsadził Ujście nad Notecią aż do Pierzynia pod Zbąszyniem. 21 lutego 1920 pułk razem ze 155 i 167 pułkami weszły w skład VII Brygady Rezerwowej Piechoty. 25 maja 1920 r. pułk trafił z Biedruska na front wschodni. 1 czerwca 1920 r. dowódca VII brygady nakazał Nieborakowi natarcie na Postawy. III i IV bataliony miały natrzeć na linię Możejek-Dziuszki, II na Daszki. Nieborak zdecydował zaatakować Postawy od strony północno-zachodniej. W czasie ataku zginęło 7 żołnierzy, a 31 zostało rannych. W kolejnych dniach jego
pułk walczył nad rzeką Duniłowicą, 5 czercwa pułk zajął Osinogródkę, walczył pod Czarną, Łosowikami, 7 czercwa pod wsią Kopelszczyną i pod Łużkami. 9 czerwca pułk stoczył zacięte boje pod Hanczarami, tracąc
16 żołnierzy. W późniejszym czasie pułk zaczął się cofać wobec przeważającej przewagi liczebnej
wroga. Jego wojska ścigane były przez Litwinów i Rosjan, a 16 lipca do niewoli dostała się 1 i 2 kompania z podporucznikami Józefem Paczkowskim i Henrykiem Daniłowskim na czele. Razem z nimi sowieci wzięli 240
żołnierzy. Antoni Nieborak na skutek reogranizacji tamtejszego pułku, który ostatecznie dostał nazwę
74 Górnośląskiego Pułku Piechoty został przeniesiony i został mianowany dowódcą I Batalionu 66 Kaszubskiego
Pułku Piechoty. 26 stycznia 1922 r. został odznaczony po raz drugi Krzyżem Walecznych (rozk. L 2142) i był wówczas oficerem 23 Dywizji Piechoty. Warto wspomnieć, że ok. 1921 r. również otrzymał Krzyż Walecznych. 18 lutego 1922 r. Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz nadał mu krzyż Virtuti Militarii V kl. nr 4765. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 r. i 401. lokatą w korpusie oficerów
piechoty, warto dodać, że w tym samych "rzucie" oficerów awansowanych na majora znalazł się pierwszy (Nieborak), ale i ostatni dowódca 56 pp, ówczesny mjr Wojciech Jan Tyczyński z 453. lokatą (nawet na tej samej
kartce!). Nie wiadomo co było później. Moim zdaniem musiał między 1924 r. a 1928 r. trafić do rezerwy. Potwierdza to Rocznik Oficerów Rezerwy z 1934 r. Potem ślad po nim znika... Nie zachowało się również żadne jego zdjęcie...

*************************************

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3