GORĄCY TEMAT: Mieszkańcy Krotoszyna zadają pytania. Eko Siódemka odpowiada!

Marcin Szyndrowski
M. Szyndrowski
Temat odbioru odpadów raz na dwa tygodnie ciąg dalszy. Nasi czytelnicy mieli wiele pytań. Specjalnie dla was pozbieraliśmy je i poprosiliśmy o odpowiedź przedstawicieli Związku Międzygminnego Eko Siódemka. Publikujemy je w naszym artykule.

Załóżmy, że 10 tys. mieszkańców zapełni 10 tys. pojemników o poj. 120 l w miesiącu czyli 2,5 tys. pojemników co tydzień. Zakładając teoretycznie, że jeden pojazd może załadować na raz 100 pojemników, czyli należy wykonać 25 kursów by zebrać. 25 x 100 = 2,5 tys. pojemników co tydzień.Odbierając tą samą ilość odpadów co dwa tygodnie należy wykonać 2x25, czyli 50 kursów by zebrać 2x25x100 = 5 tys. pojemników co dwa tygodnie! Co nadal daje tyle samo kursów i tyle samo wywiezionych odpadów. Gdzie tu jest ta rewolucyjna redukcja kosztów?

– Wprowadzona w 2019 r. na terenie Związku Międzygminnego „Eko Siódemka” zmiana w częstotliwości odbioru odpadów komunalnych zmieszanych dotyczy nieruchomości jednorodzinnych na terenach miast, gdzie dotychczas odpady komunalne zmieszane odbierane były co tydzień, natomiast od 1 stycznia 2019 r. są odbierane co dwa tygodnie. Zmiana ta wynika z dokonanej przez Związek analizy funkcjonującego od lipca 2013 r. systemu gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie Związku. Otrzymywaliśmy sygnały od właścicieli nieruchomości jednorodzinnych, że wywóz odpadów komunalnych zmieszanych z ich nieruchomości co tydzień, to za często i nie są w stanie zapełnić pojemnika, w rezultacie nie wystawiają go wcale lub pojemnik jest wypełniony tylko częściowo. Natomiast firma wywozowa musi za każdym razem przejechać ustaloną w rocznym harmonogramie „trasówkę”, nawet gdyby nikt nie wystawił na danej ulicy pojemnika. Ponadto Związek zdecydował się na wprowadzenie zbiórki popiołów i żużli jako dodatkowej frakcji wydzielanej ze strumienia odpadów komunalnych zmieszanych. Nasze obserwacje wykazały, że frakcja ta, szczególnie w sezonie tzw. „grzewczym” stanowi sporą część frakcji gromadzonej w pojemnikach na odpady zmieszane. Na uwagę zasługuje fakt, że ponad 90% właścicieli nieruchomości z terenu gmin członkowskich Związku, zadeklarowało prowadzenie selektywnej zbiorki odpadów, co oznacza, że ze strumienia odpadów komunalnych zmieszanych wydzielane są m.in.: metale i tworzywa sztuczne, szkło, papier i tektura, odpady biodegradowalne: w tym trawa i liście, a od 2019 roku wydzielane są także odpady w postaci popiołów i żużli. Ponadto na terenie Związku działają dwa Punkty Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych, w których mieszkańcy mogą bezpłatnie oddać każdą „nadwyżkę” odpadów gromadzonych selektywnie, powstających w ich gospodarstwach domowych, jak również odpady problemowe typu: odpady wielkogabarytowe, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory, przeterminowane leki i chemikalia. Limitowana jest jedynie ilość oddawanych w ciągu roku odpadów budowlanych i rozbiórkowych do 150 kg na każda osobę zgłoszoną w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami oraz opon, do 4 sztuk rocznie, również na każda osobę zgłoszoną w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, lecz odpadów tych nie wrzuca się przecież do pojemnika na odpady zmieszane. Do pojemnika na odpady komunalne zmieszane powinna więc trafiać znikoma ilość odpadów pozostałych po prawidłowo prowadzonej segregacji, dlatego odbiór odpadów komunalnych zmieszanych z nieruchomości jednorodzinnych, co dwa tygodnie powinien być wystarczający. Wprowadzona zmiana nie dotyczy budynków wielolokalowych: kamienic, bloków na osiedlach, wspólnot mieszkaniowych, gdzie odbiór odpadów komunalnych zmieszanych będzie odbywał się bez zmian, tzn. co najmniej raz w tygodniu! Wyliczenia przedstawione w pytaniu do Redakcji byłyby być może słuszne przy założeniu, że 100% mieszkańców Związku wystawia w cyklu cotygodniowym wypełnione „po brzegi” pojemniki. Tymczasem spora część mieszkańców nie wystawiała tych pojemników w ogóle lub też były one wystawione tylko częściowo załadowane.

Aktualnie związek skupia gminy z województwa wielkopolskiego: Krotoszyn, Zduny, Sulmierzyce, Kobylin gminę z województwa dolnośląskiego: Cieszków i w sumie liczy 63 431 tys. mieszkańców. Według informacji podanej przez Przewodniczącą EKO7 mieszkańców jest około 54 tys. A to dość znaczna różnica!

– 63.431 to liczba mieszkańców gmin członkowskich Związku zameldowanych na pobyt stały i czasowy (wg GUS). 54. 000 to liczba mieszkańców Związku objętych systemem gospodarowania odpadami na podstawie złożonych przez właścicieli nieruchomości deklaracji (właściciel deklaruje, ile osób zamieszkuje na terenie jego nieruchomości). Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszcza się od każdej osoby faktycznie przebywającej na danej nieruchomości, bo te osoby są producentami odpadów.

Jeśli opłata jest od osoby i wynosi 13 zł za selektywną zbiórkę odpadów, a 26 zł za odpady niesegregowane to według oświadczenia na stronie EKO7 przy 95% osób deklarujących selektywną zbiórkę jest to w skali roku 10 mln 389 tys zł. To jak to się ma do poprzednich lat i do przedstawionej na stronie EKO7 opła-ty od ilości i ceny za tonę odpadów zmieszanych? I dalej, od 01.01.2019 r. – wynosiła 416,00 zł netto za 1 tonę odpadów komunalnych zmieszanych. Przy niezmienionej ilości odbieranych odpadów komunalnych z terenu gminy Krotoszyn (kształtuje się na poziomie 11 000 ton rocznie). To, które raporty są prawdziwe? I na koniec, Jeśli w 2016 było 17 tys. ton, a w roku 2018 było 11 tys. ton to czy wzrost opłat ma pokryć to, że jest mniej odprowadzanych odpadów zmieszanych?A jeśli ktoś „wyprodukuje” odpady w postaci popiołów i żużli w innych miesiącach, to może je wrzucać do pojemników na odpady zmieszane?

– Wszystkie wyliczenia zamieszczone na naszej stronie należy odnosić do sytuacji, jaka była na rynku odpadowym w danym roku funkcjonowania systemu. W 2016 r. mieszkańcy wyprodukowali więcej odpadów zmieszanych, ale ich zagospodarowanie i odbiór od mieszkańców kosztowało prawie 50% mniej niż w roku 2018 . Stąd spadek ilości odpadów zmieszanych nie wpłynął wcale na redukcję kosztów. Powyższe pytania nie są dla nas w pełni zrozumiałe, być może wynika to z tego, że ich autor nie do końca ma wiedzę na jakich zasadach działa aktualnie w Polsce i na terenie Związku Międzygminnego „Eko Siódemka” system gospodarowania odpadami komunalnymi, dlatego postaramy się krótko wyjaśnić jak to funkcjonuje.

Do 30 czerwca 2013r., obowiązywały stare zasady, kiedy to mieszkańcy sami wybierali firmę wywożąca opady, podpisywali z nią umowę, a następnie rozliczali się z tą firmą, najczęściej stawką ustaloną za każdy wywieziony pojemnik o określonej pojemności; od 1 lipca 2013 r. w całym kraju wprowadzony został nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi. Za administrowanie system odpowiedzialne są gminy (gminy mogą łączyć się w związki międzygminne i wówczas to związek międzygminny wykonuje w imieniu gmin członkowskich zadania ustawowe z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi). Gminy: Krotoszyn, Kobylin, Zduny, Sulmierzyce i Cieszków utworzyły właśnie Związek Międzygminny „Eko Siódemka” i to na ten związek przekazały zadania za zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi; gmina (związek międzygminny) wybiera metodę naliczania opłat pobieranych od mieszkańców za gospodarowanie odpadami komunalnymi; Tu ustawodawca dał do wyboru trzy możliwości naliczania opłat: 1) w zależności od ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość, 2) w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, 3) w zależności od ilości zużywanej wody. Ustawodawca nie przewidział innych niż wymienione wyżej możliwości, np. od rodzaju wydzielanych frakcji, czy od ilości (kilogramów) wystawianych odpadów. Jedyne zróżnicowanie w opłatach dotyczy osób segregujących odpady te płacą mniej, niż osoby nie segregujące. Związek nie może więc rozliczać mieszkańców na podstawie kilogramów odebranych odpadów. Spośród dozwolonych ustawą metod naliczania opłat, Związek zdecydował się na naliczanie opłaty od każdej osoby zamieszkującej daną nieruchomość (tu należy wyjaśnić, że do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zobowiązane są osoby faktycznie przebywające na danej nieruchomość, co nie zawsze jest jednoznaczne z zameldowaniem). Dane nt. ilości osób zamieszkujących nieruchomość oraz sposób gromadzenia odpadów na tej nieruchomości (z segregacją, czy bez) podaje właściciel tej nieruchomości w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którą dostarcza do Związku. Gmina (związek międzygminny) ustala wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami, z uwzględnieniem osób segregujących odpady oraz tych którzy segregować nie chcą. Opłata ta ma charakter podatku, który mieszkańcy zobowiązani są wpłacać do gminy (związku międzygminnego). Nie ma możliwości różnicowania wysokości stawki w zależności od rodzaju i ilości wydzielanych frakcji. Czyli, np. nie wytwarzam odpadów zielonych, bo mieszkam w bloku, nie produkuję popiołów, bo mam ogrzewanie gazowe i wtedy mogę płacić mniej. Jedyny ustawowo dopuszczony sposób różnicowania stawki, to wspomniany wyżej podział na osoby segregujące oraz niesegregujące odpady. W przypadku Związku ustalone opłaty wynoszą na dzień dzisiejszy odpowiednio: 13 zł od osoby zamieszkującej nieruchomość w przypadku prowadzenia segregacji odpadów oraz 26 zł od osoby w przypadku nie prowadzenia segregacji. Opłaty pobierane od mieszkańców trafiają do Związku i z tych opłat musi być sfinansowany cały system gospodarowania odpadami czyli odbiór i zagospodarowanie wszystkich frakcji odpadów komunalnych, a nie tylko zagospodarowanie odpadów komunalnych zmieszanych, jak sądzą niektórzy mieszkańcy.

Główne składowe kosztów systemu gospodarowania odpadami komunalnymi to: odbiór od mieszkańców, transport oraz zagospodarowanie odpadów komunalnych zmieszanych (zagospodarowanie 1 tony takich odpadów w Regionalnej Instalacji Zagospodarowania Odpadów Komunalnych w Ostrowie Wlkp. kosztuje dzisiaj 416 zł netto, a zgodnie z przepisami prawa odpady zmieszane z terenu Związku muszą tam trafić właśnie do tej instalacji) do tych kosztów trzeba doliczyć dochodzi jeszcze koszt odbioru od mieszkańców i transportu do Instalacji tych odpadów, który wynosi około 200 zł za tonę; odbiór od mieszkańców, transport oraz zagospodarowanie odpadów zielonych (zagospodarowanie 1 tony takich odpadów w Regionalnej Instalacji Zagospodarowania Odpadów Komunalnych w Ostrowie Wlkp. kosztuje 263,79 zł netto, a zgodnie z przepisami prawa odpady zielone z tere-nu Związku również muszą trafić właśnie do instalacji regionalnej), do tego dochodzi jeszcze koszt odbioru od mieszkańców tych odpadów i transportu do Instalacji, gdzie ceny oscylują w granicach 200 zł za tonę; odbiór od mieszkańców, transport do instalacji recyklingu oraz zagospodarowanie wszystkich frakcji odpadów posegregowanych, tj. papieru, szkła, metali i tworzyw sztucznych (worek żółty), odpadów wielkogabarytowych – tu cena waha się w granicach od 200 zł za tonę do prawie 900 zł za tonę, w przypadku odpadów wielkogabarytowych; odbiór od mieszkańców i transport do instalacji żużli i popiołów oraz zagospodarowanie tej frakcji; prowadzenie Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (tzw. PSZOKÓW). Tam przyjmowane są odpady segregowane oraz problemowe od mieszkańców (opony samochodowe, gruz, odpady poremontowe, odpady niebezpieczne, zużyte baterie i akumulatory, itp.) Odpady te trze-ba odpowiednio uporządkować, a następnie odwieźć do specjalistycznych zakładów recyklingu i oczywiście zapłacić za ich zagospodarowanie. Opłata pobierana od mieszkańców musi być tak skalkulowana, by pokryć wszystkie wyżej wymienione koszty. System musi się „samofinansować”. Żadne dopłaty do systemu, dotacje nie są dopuszczone prawnie. Gmina (związek międzygminny) wybiera w drodze przetargu nieograniczonego firmę która będzie na terenie tej gminy (związku międzygminnego) świadczyć usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych od mieszkańców. Związek również jest zobowiązany ogłaszać przetargi na wybór firm, które będą świadczyć usługi odbioru i zagospodarowania odpadów. Każda firma spełniająca określone przepisami prawa wymogi, może w takim przetargu wziąć udział. Firmy startujące w przetargu kalkulują koszty świadczonych usług, dostosowując je do reguł w zakresie gospodarowania odpadami obowiązujących na terenie gmin które będą obsługiwały, uwzględniając też rodzaj oraz częstotliwość odpadów odbieranych od mieszkańców. Od stycznia 2019r. na terenie Związku usługi świadczą dwie firmy wyłonione w drodze przetargu: Z.OiG.O. MZO S.A. z Ostrowa Wlkp. – firma obsługuje gminy: Cieszków oraz Sulmierzyce; POM EKO Kalisz Sp. z o.o. – firma ta obsługuje gminy: Krotoszyn, Kobylin, Zduny, jednocześnie dla tej firmy jako podwykonawcy działają: PGKIM Krotoszyn Sp. z o.o. oraz EKO KAR z Raszkowa, obsługujące niektóre regiony na terenie gmin.

Wprowadzenie zbiórki popiołu jest pilotażowa. Czy to znaczy, że Eko Siódemka będzie pokrywać koszty transportu? A czy to nie związek pobiera opłaty za wywóz? Dotychczas nie udzielono też żadnej odpowiedzi odnośnie opłaty za wywóz popiołu od mieszkańców posiadających piece gazowe, którzy nie chcą ponosić niesłusznie naliczanych opłat.

– Popioły i żużle stanowią dodatkową frakcję (nie wymaganą przepisami prawa). Na wydzielenie, której zdecydował się Związek, na podstawie ponad pięcioletnich obserwacji, z których jednoznacznie wynika, że w sezonie tzw. grzewczym frakcja ta stanowi znaczną część odpadów komunalnych zmieszanych. Wydzielenie popiołów i żużli powinno, zdaniem Związku, zracjonalizować koszty funkcjonującego systemu gospodarowania odpadami, szczególnie w zakresie kosztów zagospodarowania odpadów komunalnych zmieszanych. W myśl obowiązujących przepisów odpady komunalne zmieszane muszą trafić do Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów w Ostrowie Wielkopolskim, w którym to koszt zagospodarowania jednej tony tych odpadów wynosi aktualnie 416 zł netto, w sierpniu 2018r. było to 293,20 zł, a jeszcze na początku roku 2018 stawka wynosiła 224,78 zł netto. Wobec tak dynamicznie następujących podwyżek opłat za odpady komunalne zmieszane, Związek, chcąc jak najdłużej utrzymać aktualnie obowiązującą stawkę opłaty pobieranej od mieszkańców, zdecydował się na wydzielenie popiołów i żużli z odpadów zmieszanych, by nie trafiały one do instalacji w Ostrowie Wlkp. Bowiem czysta frakcja popiołów i żużli może być zagospodarowana w innych instalacjach, które posiadają stosowne zezwolenia. Koszt zagospodarowania jednej tony tej frakcji w instalacji wybranej przez Związek w drodze przetargu, wynosi na dzień dzisiejszy 190 zł netto. Ustawodawca nie przewidział, żadnych zniżek w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla osób które nie wytwarzają popiołów, a więc posiadają np. piece gazowe.

Zbiórka popiołów i żużli ma charakter pilotażowy, ponieważ nie były prowadzone wcześniejsze szczegółowe analizy nt. ilości nieruchomości ogrzewanych piecami na paliwa typu węgiel, ekogroszek, drewno. Po dwóch latach prowadzonej zbiórki, Związek będzie posiadał wiarygodne dane nt. ilości takich gospodarstw oraz ilości wytwarzanych przez nie popiołów i żużli. Jeśli okaże się, że frakcja ta w dużej ilości powstaje też sezonie letnim, na pewno zbiórka popiołów zostanie wprowadzona również w tym okresie.

Rejon 9 według oświadczenia Eko Siódemki to założenie, że instalacja musi obejmować minimum 250 tys. mieszkańców, a według informacji w BIP 150 tys. mieszkańców.

– Region Gospodarki odpadami powinien liczyć minimum 150 tys. mieszkańców, niezależnie więc od wartości przedstawionej w wypowiedzi Przewodniczącej Zarządu Związku – Związek Międzygminny „Eko Siódemka” i tak nie kwalifikuje się by być samodzielnym regionem i mieć własną Instalację Przetwarzania odpadów Komunalnych.

Czy Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Krotoszynie startowało w przetargu?

– PGKiM Krotoszyn Sp. z o.o. nie złożyło oferty w ogłoszonym w październiku 2018r. przez Związek Międzygminny „Eko Siódemka” przetargu nieograniczonym na „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości gmin Związku Międzygminnego „Eko Siódemka”. Natomiast aktualnie Spółka jest podwykonawcą dla wybranej w drodze przetargu firmy „POM EKO Kalisz Sp. z o.o” i obsługuje Region IV Krotoszyna oraz Konarzew w zakresie odbioru odpadów komunalnych zmieszanych, segregowanych i popiołów oraz prowadzi Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych w Krotoszynie.

Kto przejął pojazdy PGKiM? 

– Pytanie to należy skierować do Zarządu PGKIM Krotoszyn Sp. z o.o.

Na jakiej zasadzie ze związkiem Eko Siódemka współpracuje Firma Usługowa EKO-KAR Sp. z o.o. Sp. skoro nie jest ona wymieniona jako firma obsługująca związek?

– Firma „EKO KAR” jest podwykonawcą dla wybranej w drodze przetargu firmy „POM EKO Kalisz Sp. z o.o” i obsługuje Region VI Krotoszyna oraz część krotoszyńskich wiosek w zakresie odbioru odpadów komunalnych zmieszanych, segregowanych i popiołów.

PS. Pytania, które wysłali nam mieszkańcy, mamy nadzieję, będą dla nich satysfakcjonujące i zakończą – przynajmniej na jakiś czas – burzliwą dyskusję, jaka rozgorzała na temat odbioru odpadów na naszym terenie. Jeśli jednak ktoś z naszych czytelników jeszcze ma jakieś pytania zachęcamy do nadsyłania pytań na naszą skrzynkę e-mailową pod adresem: [email protected]

Wideo

Dodaj ogłoszenie